Wednesday, May 13, 2009

പുരഞ്ജനോപാഖ്യാനം

മുഖ്യതപോധനന്‍ നാരദനന്നതി-
വിഖ്യാതനായെഴും പ്രാചീനബര്‍ഹിസ്സിന്‍-
പൂരിലമ്മാറെഴുന്നള്ളിയനേരത്തു
സാരനായുള്ള നരവരനും മുദാ
ഭക്ത്യാ നമസ്കൃതി ചെയ്തെഴുന്നേറ്റുടന്‍
പ്രീതി കൈക്കൊണ്ടു കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോന്നുടന്‍
അര്‍ഘ്യപാദ്യാസനപൂജകളേമുദാ-
രാജപ്രവരനും ചെയ്തിരുത്തീടിനാന്‍.
അപ്പോള്‍ മഹാമുനിനാരദനാത്മജ്ഞാ-
നപ്രഭേദങ്ങളാമത്ഭുതവാണികള്‍
ജല്പിച്ചതുകേട്ടു സംസാരവൈരാഗ്യ-
മുള്‍പ്പൂവിലുള്‍ക്കലര്‍ന്നപ്പൃഥിവീശ്വരന്‍
ജ്ഞാനോപദേശ ഗ്രഹണത്തിലാഗ്രഹം
മാനസേപൂണ്ടു ചോദിച്ചതിനുത്തരം
ചൊന്നാന്‍ മുനീന്ദ്ര “നെടോ! നൃപരീശ്വര!
മുന്നം ഭവാനാലഹോ! ഹനിച്ചീടിന-
യജ്ഞപശുക്കള്‍ ഭവാനെഹനിപ്പതി-
നജ്ഞാനികള്‍ പരലോകത്തുളരെടോ!”
എന്നുള്ളതിങ്കല്‍ പുരഞ്ജനവൃത്തമാ-
കുന്നോരിതിഹാസവുമരുളിച്ചെയ്താന്‍-
“മുന്നം പുരഞ്ജനനാം നരേന്ദ്രോത്തമന്‍
തന്നുള്ളിലങ്ങവിജ്ഞാതസഖനേയും
വിട്ടുകളഞ്ഞൊരു രാജധാനീന്ദ്രമുല്‍‌-
കൃഷ്ടമായുണ്ടാക്കുവാന്‍ തിരഞ്ഞീടിനാന്‍
കണ്ടീലതുതനിക്കുള്ളില്‍ തെളിഞ്ഞതു-
കൊണ്ടഥപിന്നെയും നീളെ നടന്നവന്‍
ഖിന്നനായേറ്റം പരവശനായുടന്‍
ചെന്നു ഹിമവദ്ഗിരിവരന്‍ തന്നുടെ
താഴ് വരയിങ്കലാമ്മാറു തെക്കേപ്പുറ-
ത്താവോളമമ്പൊടുനോക്കി നടക്കുമ്പോള്‍
ഒന്‍പതു വാതിലുള്ളോരു പുരവരം
മുമ്പിലാമ്മാറതിലക്ഷണയുക്തമായ്
കണ്ടാനവന്‍, പുറമേബഹു ശോഭപൂ-
ണ്ടുണ്ടൊരുദ്യാനമതിങ്കല്‍ വിവിധമാം
പുഷ്പസൌരഭ്യസമൃദ്ധിഗുണങ്ങളാ-
ലുള്‍പ്പൂവിലാമ്മാറു ദര്‍പ്പകഭ്രാന്തികള്‍
വര്‍ദ്ധിതമായിരിക്കും പ്രദേശോത്തമേ
സുസ്ഥലത്തിങ്കലൊരുത്തിയെക്കേവലം
നൂറുനൂറുജനങ്ങള്‍ സഖിമാരുമാ-
യേറെയുള്ളൊരു ബഹുഭടന്മാരൊടും
പഞ്ചഫണനാമഹിവരന്തന്നൊടു-
മഞ്ചിതയാം പ്രമദോത്തമതന്നെയും.
ഭര്‍ത്താവിനെത്തിരഞ്ഞങ്ങു നടക്കുന്നോ-
രുത്തമയാമവളെക്കണ്ടു സാദരം
ചിത്തേ മുഴുത്ത മദനപരവശാ-
ലത്തേന്മൊഴിയാളൊടാശു ചോദിച്ചിതു:
എന്തെടോ സുന്ദരിയായ നീതാനുട-
നെന്തിനായിങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നതും?
ആരുടെ നന്ദനയായതുനീയക-
താരില്‍ നിരൂപിച്ച കായമെന്നെന്തെടോ?
ആരുനിനക്കിഹഭൃത്യരായ് മേവിന
വീരയോദ്ധാക്കളും നാരിമാരുമിവര്‍?
മുന്നില്‍ നടക്കും ഫണീന്ദ്രനു നാമമെ-
ന്തന്‍പോടു നീ ഭുവനേശ്വരിയാകിയ
പാര്‍വതിയോ രമാദേവിയോ കേവല-
മീവണ്ണമുള്ള നീ താനവരല്ലയോ?
ഭൂമൌ നടക്കുന്നതാകയാലെത്രയും
കോമളയായ നീ വീരനാമെന്നുടേ
മാനസനാഥയായെന്നോടുകൂടെവ-
ന്നാനന്ദമോടപ്പുരിയെ നിരന്തരം
നന്നായലങ്കരിപ്പാനുള്ള യോഗ്യമു‌-
ണ്ടിന്ദിരാദേവിയുമായ് മുകുന്ദന്‍ പരന്‍
വൈകുണ്ഠലോകമലങ്കരിച്ചേതുമൊ-
രാകുലമെന്നിയേ വാഴുന്നവണ്ണമേ
എന്നെയും വച്ചുകൊണ്ടിപ്പുരിതന്നെയും
നന്നായലങ്കരിക്കേണം മനോഹരേ!
നിന്നെയും വച്ചുകൊണ്ടെന്നെപ്പൊരുന്നിതു
കന്ദര്‍പ്പനെന്നതിനിന്നിനി നിന്നുടെ
വ്രീളയാ സാകമവനതമാകിയ
മേളമുഖാംബുജം കാട്ടി രക്ഷിക്ക മാം”
ഇത്ഥം പറയും പുരഞ്ജനനോടുട-
നെത്രയുമത്യാദരേണ പുരഞ്ജനി
ചൊന്നാള്‍ “പുരുഷോത്തമനായിരിക്കുന്ന
നിന്നോടു ഞാന്‍ പറയാമിതിന്നുത്തരം.
ഉല് പാദകനായതാതനെ ഞാനെന്റെ
ചിത്തേ ധരിച്ചിരിക്കുന്നതില്ലേതുമേ!
ഇസ്ഥലത്തിങ്കല്‍ വന്നെത്തിയേ നിന്നു ഞാ;-
നിസ്ത്രീജനങ്ങളെല്ലാം സഖിമാരല്ലോ;
നിത്യമിക്കാണായ്ച്ചമഞ്ഞ പുരുഷരു-
മത്ര മമ സഖന്മാരെന്നറിക നീ,
ഞാനുറങ്ങും പൊഴുതും പുനരന്തരാ
നൂനമുണര്‍ന്നിരിക്കും വിധിയിങ്കലും
താനിപ്പുരിപരിപാലിച്ചിരിപ്പവ-
നാനന്ദമുള്‍ക്കൊണ്ടിവന്‍ ഫണീന്ദ്രോത്തമന്‍.
എന്നിങ്ങനെയുള്ളതെന്‍ പരമാര്‍ത്ഥമി-
ന്നിന്നെയിങ്ങെത്തിച്ചതീശ്വരാനുഗ്രഹം-
തന്നേ, വിഷയങ്ങളിലിച്ഛിച്ചിരിക്കുന്ന
നിന്നെയനുഭവിപ്പിപ്പനെനിക്കുള്ള
ബന്ധുക്കളുമായനുഭൂതസിദ്ധനാ-
യന്ധതയെന്നിയേ നിത്യസുഖാന്വിതം
എന്നോടു ചേര്‍ന്നിപ്പുരിയില്‍ നൂറ്റാണ്ടുവാ-
ഴ്കെന്നു തോന്നീടുകില്‍ നന്നായ് വരും ദൃഢം.
നിന്നെക്കണക്കേ സദൃശരായാരെയും
മന്നിടത്തിങ്കല്‍ ഞാന്‍ മറ്റു കണ്ടീലെടോ!
ധര്‍മ്മാര്‍ത്ഥകാമമോക്ഷാനന്ദസന്തതി-
ധര്‍മ്മയശസ്കരമാം ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം
ദേവകള്‍ക്കുമൃഷികള്‍ക്കും പിതൃക്കള്‍ക്കു
മേവം മനുഷ്യഭൂതങ്ങള്‍ക്കുമാശ്രയം.
കേവലമീഗൃഹസ്ഥാശ്രമമെന്നറി-
ഞ്ഞാവിര്‍മ്മുദാ ബത! സാധിച്ചുകൊള്ളുവാന്‍
വീര്യബലാദ്യംഗസൌന്ദര്യമാദിയാം
കാര്യഗുണങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നീടും ഭവാനെ ഞാന്‍
സൂനം വരിക്കുന്നതുണ്ടിതുഗ്ഗുണങ്ങള്‍ ചേര്‍-
ന്നാനന്ദവാനായ നിന്നെയുപേക്ഷിപ്പാന്‍
മാനസേ തോന്നുകയില്ലൊരുത്തിക്കു”മെ-
ന്നാനന്ദവാണികളാല്‍ ഭ്രമിപ്പിച്ചുടന്‍
ചെന്നു പുരഞ്ജനന്‍ തന്നെവരിച്ചു സം-
പൂര്‍ണ്ണമോദേന പുരഞ്ജനിയും തമ്മില്‍,
ദമ്പതിമാരായ്പ്പുരിയിലകം പുക്കു
സമ്പ്രതിനൂറ്റാണ്ടിരുന്നാര്‍ സുഖാന്വിതം.
അങ്ങനെയുള്ള പുരിക്കേഴുവാതിലു-
ണ്ടങ്ങുയരത്തുതാഴത്തു രണ്ടും പ്രഭോ!
മംഗളമായതിലൂടെ നടന്നുട-
നെങ്ങും നടക്കും പുരഞ്ജനന്‍ തന്നുടെ
ഭൃത്യജനങ്ങളുമായൊരുമിച്ചുകൊ-
ണ്ടത്യന്തമാഹന്ത! വെവ്വേറെയും തദാ,
നിത്യമതിലഞ്ചുവാതില്‍ കിഴക്കുഭാ-
ഗത്തു വാമേതരദിക്കിലോരോന്നെടോ!
പശ്ചിമഭാഗത്തു രണ്ടും പുനരതി-
ലിച്ഛാവശേന പുരഞ്ജനന്‍ താനവന്‍
ഖദ്യോതയെന്നുമാവിര്‍മ്മുഖിയെന്നുള്ള
വാതില്‍ദ്വയാന്തേ, കിഴക്കു ദ്യുമാനൊടു-
കൂടെപ്പുറപ്പെട്ടു വിഭ്രാജകനാമ-
മീടുന്ന രാജ്യമടക്കുന്നിതന്വഹം.
കേവലമങ്ങവറ്റിന്നടുക്കെത്തുലോ-
മേവ, നളിനിയുമന്യാപി നാളിനീ
രണ്ടുവാതിലതിലൂടെ പുറപ്പെട്ടു-
കൊണ്ടവധൂതസഖനോടുചേര്‍ന്നുടന്‍
സൌ‍രഭമാകിയ രാജ്യമടക്കി വന്‍-
പൂജ്യമാം മുഖ്യയാം വാതിലൂടെ തഥാ-
ചെന്നു രസജ്ഞവിപണരിരുവരോ-
ടൊന്നിച്ചുകൊണ്ടു ബഹുദനനാമവന്‍
അന്വഹമാപണമായ രാജ്യം മുദാ
തന്നാലടക്കിവാഴുന്നു നിരന്തരം
തെക്കും വടക്കും പിതൃദേവഭൂക്കളെ-
ന്നൊക്കെ പ്രസിദ്ധങ്ങളാം വാതിലൂടെപോയ്
പുക്കുശ്രുതധരനായ സഖിയൊടും
ദക്ഷിണ പാഞ്ചാലവും പുനരന്യഥാ-
ചൊല്പൊങ്ങുമുത്തരമായ പാഞ്ചലവു-
മപ്പോലെ രാജ്യങ്ങള്‍ രണ്ടുമടക്കുന്നു.
പിന്നെയപ്പശ്ചിമമാം വാതിലൂടെപ്പോയ്-
ച്ചെന്നു പുറപ്പെട്ടു ദുര്‍മ്മദന്തന്നൊടും
കൂടെക്കലര്‍ന്നുടന്‍ ഗ്രാമ്യകമെന്നുപേ-
രാകും മഹാരാജധാനിയടക്കുന്നു.
പാടേ നിര്യതിയൂടെചെന്നു ലുബ്ധക-
നോടും മഹാവൈശസമെന്ന രാജ്യവും
നേരേ മുതിരുന്നടക്കുന്നു പുരഞ്ജനന്‍.
പാരിലുപസ്തരനിര്‍വാക്കുകളാകും
പൌരവരരോടുമൊന്നിച്ചു സന്തത-
മോരോരോ കര്‍മ്മങ്ങളാചരിക്കുന്നതും.
കേവലമന്തഃപുരഗതനാകില-
ങ്ങാവിര്‍മ്മുദാ വിഷൂചീനനോടും തഥാ
വാണു ഞായം; സുതദാരാലയാദിഭിര്‍-
മ്മാനേന ശോകമോഹങ്ങളുള്‍കൊണ്ടവന്‍
കാമിനിയാകും പുരഞ്ജനിതന്‍ വശ-
പ്രേമബന്ധേന താനങ്ങവള്‍ ചെയ്‌വതും-
കൂടെപ്പരിചോടു ചെയ്യുന്നിതന്വഹം
കൂടിയാലങ്ങനെ വന്നുകൂടും ദൃഢം.
അങ്ങനെയുള്ള പുരഞ്ജനനാമവ-
നങ്ങുടനേ മുതിര്‍ന്നാഹന്ത! കേവലം
പഞ്ചാശ്വമായിപ്പരിചില്‍ ദ്വിചക്രമാ-
യഞ്ചിതമായകൊടിമരം മൂന്നുമായ്,
സം പ്രതി ബന്ധുരമഞ്ചൊരു വായ്ക്കയ-
രിമ്പം കലര്‍ന്നൊരു സാരഥിതാനുമായ്
ഏകരഥേ രണ്ടു കൂബരമായുധ-
മാകുലമെന്നിയേ കേവലമഞ്ചുമായ്
ഏഴുവരൂഥങ്ങളോടുമൊരുമിച്ചു
കോഴയൊഴിഞ്ഞു പൊന്‍കൊണ്ടലം കൃതമായ്,
മേവുന്നതേര്‍മേല്‍ക്കരേറിക്കവചവും
കേവലം പൂണ്ടാവനാഴികയും കെട്ടി
ഏകാദശാക്ഷൌഹിണിപ്പടയോടുചേര്‍-
ന്നേകദിനേ പഞ്ചപ്രസ്ഥമ്മഹാവനം
പ്രാപിച്ചു നായാട്ടുടന്‍ തുടങ്ങീടിനാ-
നാപൂര്‍ണ്ണഗര്‍വേണ ഭാര്യയുമ്മെന്നിയേ
കാനനത്തിങ്കല്‍പ്പെരുമാറിനിന്നതി-
ദീനനായ്പ്പോന്നുതന്നാലയം മേവിനാന്‍.
സ്നാനവും ചെയ്തശനാദികളും കഴി-
ച്ചാനന്ദകുള്‍ക്കൊണ്ടലംകരിച്ചുള്ളവന്‍-
താനപ്പുരഞ്ജനിയെക്കണ്ടതില്ലയാ-
ഞ്ഞാനന്ദവും കുറഞ്ഞന്തഃപുരത്തിങ്കല്‍
കാണായ നാരികളോടാശു ചോദിച്ചാ-
“നേണാക്ഷിമാരേ! സുഖമല്ലീയെല്ലാര്‍ക്കും?
ഇങ്ങു പുരഞ്ജനിതാനൊഴിഞ്ഞാകയാ-
ലിങ്ങനെ മങ്ങിയതെന്തിന്നിലയനം?
മംഗലശീലതാനെങ്ങുപോയാളവ-
ളംഗനമാരേ! പറവി”നെന്നിങ്ങനെ
സംഗതിയായവന്‍ ചോദിച്ചതിന്നഥ
മംഗലാപാംഗികളും പറഞ്ഞീടിനാര്‍:-
“ഞങ്ങളോ രാജപ്രവര! ദേവീനിന-
വങ്ങകതാരിലെന്തെന്നറിഞ്ഞീലഹോ!
ചെന്നു വെറും നിലത്തുണ്ടു കിടക്കുന്നു
മന്നവ! കേള്‍” ക്കെന്നവര്‍ പറയും വിധൌ
ചെന്നു പുരഞ്ജനന്‍ താനും പുരഞ്ജനി
തന്നിലെ സ്നേഹപരവശചേതസാ
നന്നായ്പ്പറഞ്ഞനുനയിപ്പിച്ചവള്‍-
തന്നെക്കുളിപ്പിച്ചലങ്കരിപ്പിച്ചുടന്‍
ചെമ്മേ ഭുജിപ്പിച്ചു തമ്മില്‍പ്പിരിയാതെ
നിര്‍മ്മായമാലിംഗനാദിഭിരന്വഹം
രാപ്പകലുമറിയാതെ രമിച്ചുകൊ-
ണ്ടാത്മ സുഖം പൂണ്ടിരുന്നാനനുദിനം.
അക്കാലമായിരത്തിന്മേലൊരുനൂറു-
മക്കളുമന്‍പോടൊരു നൂറ്റൊരുപതു
കന്യകമാരും ജനിച്ചവര്‍തമ്മെയ-
ങ്ങന്യൂനമോദേന പിന്നെപ്പുരഞ്ജനന്‍
ശിക്ഷയാചെമ്മേ വളര്‍ത്തുവേള്‍പ്പിച്ചിത-
ങ്ങൊക്കെക്കൊടുത്തിതു കന്യകമാരെയും.
പുത്രരവര്‍ക്കുമുണ്ടായിതനവധി
സത്രങ്ങളും ചെയ്തു കീര്‍ത്ത്യാ സുഖിച്ചവന്‍,
പുത്രമിത്രാദികളോടു ചേര്‍ന്നങ്ങനെ
നിത്യമിരിക്കുന്നാളന്‍പതിനപ്പുറം
വത്സരം ചെന്നളവാപത്തുകാലവു-
മത്യന്തമാഹന്ത! വന്നടുത്തുബലാല്‍.
ചണ്ഡവേഗാഖ്യാനാംഗന്ധര്‍വനന്നു ഞാന്‍
നന്നായ് വെളുത്തുള്ള മുന്നൂറ്ററുപതു
ഗന്ധര്‍വന്മാരോടു കൂടവേ വന്നുട
നന്ധനായുള്‍ല പുരഞ്ജനന്തന്നുടെ
നല്ല പുരത്തെച്ചെറുത്തീടിനാനവന്‍
മെല്ലെ പ്രജാഗരനായ നാഗേന്ദ്രനും
തുല്യരംഗന്ധര്‍വന്മാരോടുമൊന്നിച്ചു
വല്ലഭമോടു നൂറ്റാണ്ടുയുദ്ധം ചെയ്താന്‍.
അന്നവസാനേ ബലക്ഷയ കാരണാല്‍
തന്നില്‍ വിവേകം കലര്‍ന്ന പുരഞ്ജനന്‍
ചാരുപുരഞ്ജനിയിങ്കല്‍ മുഴുത്തെഴും
പാരവശ്യം കൊണ്ടുമന്ദമായ് മേവിനാന്‍
പിന്നെയഗ്ഗന്ധര്‍വന്മാര്‍ക്കു തുണയിങ്ങു
വന്നുകൂടി കാലദേവതനൂജയും
മുന്നമവളൊരു ഭര്‍ത്ഥാവിനെത്തിര-
ഞ്ഞന്യൂനകാലമാഹന്ത! ലോകങ്ങളില്‍
എങ്ങും പെരുമാറിനാളവള്‍ ദുര്‍ഭഗ-
യെന്നതുകൊണ്ടാരുമാദരിച്ചീലപോല്‍.
പണ്ടവളെപ്പൂരുവാം നരേന്ദ്രോത്തമ-
നിണ്ടല്‍ പൂണ്ടാശു ധരിച്ചാനനേകം നാള്‍
കുണ്ഠത തീര്‍ന്നു വരവും കൊടുത്തവള്‍
രണ്ടാമതും സത്യലോകത്തുനിന്നിങ്ങു-
പോന്നുവന്നെന്നെ വരിപ്പതിന്നായിങ്ങു-
ചേര്‍ന്നുനിന്നേറ്റമത്യാഗ്രഹിച്ചീടിനാള്‍.
ബ്രഹ്മചര്യാപരനായ ഞാനന്നതു
സമ്മതിച്ചീലതുകൊണ്ടവളേറ്റവും
ക്രോധം കലര്‍ന്നൊരേടത്തുമിരിക്കരു-
താതവാറെന്നെശ്ശപിക്കയും ചെയ്തുടന്‍
പോരുമവളെന്‍ വചോമാര്‍ഗ്ഗഹേതുനാ
സാകം ഭയന്നാമകനാം യവനനെ
ഭര്‍ത്താവായ്കൊള്‍വതിന്നാഗ്രഹമുള്‍ക്കലര്‍-
ന്നത്രയവനാധിപനോടു ചൊല്ലിനാള്‍:-
“നിന്നെ വരിപ്പതിനായ്ക്കൊണ്ടു ഞാനിഹ
വന്നുനിന്നേന്‍ ലോകവൃത്തികൊണ്ടും ശാസ്ത്ര
നിര്‍ണ്ണയം കൊണ്ടും നിഷിദ്ധമല്ലാതതേ
കേള്‍ക്കയുമാശു കൊടുക്കയും വേണമെ-
ന്നകയില്‍ ഭദ്രനായ് മേവിന നിന്നെ ഞാന്‍
സേവിക്കചെയ്യുന്നതെന്നില്‍ മുഴുത്തദ-
യവുള്ളിലുണ്ടാകവേണ”മെന്നിങ്ങനെ
കാലകന്യാവചനം കേട്ടു നിന്നിതു
കാലമേ ദേവരഹസ്യസിദ്ധാശയാ
ഹാസപൂര്‍വ്വം യവനാധിപന്‍ ചൊല്ലിനാ-
“നാസുരിയായ നിനക്കു ഞാന്‍ മുന്നമേ
ഭര്‍ത്താവിനെയുണ്ടു കല്പിച്ചിരിക്കുന്നി-
തത്ര നീ ദുര്‍ഭഗയാകയാലെന്നുമേ
കൈക്കൊള്‍കയില്ലയങ്ങാദരാല്‍ മാനുഷ-
രൊക്കെ മറഞ്ഞു നിന്നമ്പോടനുദിനം
നന്നായനുഭവിച്ചാലും പിരിയാതെ
നിന്നീടുമങ്ങിവന്‍ പ്രജ്വരനെന്നുടെ
സോദരി നീ നിങ്ങള്‍ തങ്ങളിരുവരും
ഞാനും ഭയങ്കരമായ പടയുമായ്
കാനനേ കൂടെ നടപ്പനങ്ങെങ്ങുമേ,”
എന്നിങ്ങനെയവന്‍ ചൊല്ലിനിന്നങ്ങവന്‍-
തന്നുടെ സൈനികമദ്ധ്യേ സഹജനും
കാലകന്യാവുമായ് മേദിനിയിങ്കല-
ക്കാലം പെരുമാറിനിന്നവര്‍ മെല്ലവേ.
വന്നു പുരഞ്ജനനെന്നുരപൊങ്ങിന
മന്നവന്‍ തന്‍പുരത്തെച്ചെറുത്തീടിനാര്‍.
അന്നവിടെക്കലഹത്തില്‍ പ്രജാഗരി
യുന്നതനെത്രയും ഖിന്നനായാന്‍ തുലോം
എന്നതുകൊണ്ടളവേ കാലകന്യക
ചെന്നകം പുക്കു പുരഞ്ജനന്‍ തന്‍പുരം
തന്നുടെ പാട്ടിലാമ്മാറടക്കീടിനാള്‍,
ചെന്നു ചുഴന്നുകൂടി യവനന്മാരും.
തല്പരിപീഡകളാലേ പുരഞ്ജന-
നുള്‍പ്പൂവിലേറ്റം പരിതാപയുക്തനായ്
നിത്യമക്കാലകന്യാവിനാലെത്രയു-
മത്യരംമലിംഗിതനായ് ചമകയാല്‍,
തേജോവിഹീനനായ് മോഹിച്ചു ഗന്ധര്‍വ്വ-
രാജയവനന്മാരാല്‍ ഹൃതധൈര്യനായ്
പോരും നൃപതി ബഹുമാനഹീനരാ
യോരുതനയദാരങ്ങളേയും ക-
ണ്ടുള്‍ത്താരിലുണ്ടായെഴും വിവേകങ്ങളാല്‍
തല്‍ പ്രതികര്‍മ്മമാഹന്ത! കാണാഞ്ഞുട-
നപ്പൊഴുതിച്ഛകൂടാതെ രാജ്യത്തെയും
വിട്ടുകളഞ്ഞു പുറപ്പെടുവാനൊരു-
മ്പെട്ട പുരഞ്ജനനെക്കണ്ടു കേവലം
പ്രജ്വരാനാം ഭയഭ്രാതാഭയപ്രിയം
വിശ്വാസമുള്‍ക്കൊണ്ടു ചെയ്കയിലിച്ഛയാ
തല്‍ പുരി ചുട്ടു സംഹാരം തുടങ്ങിനാ-
നപ്പൊഴുതപ്പുരീപാലന്‍ പ്രജാഗരന്‍
ചിത്തേ മുഴുത്ത പരിതാപയുക്തനാ-
യത്തലോടേ വിയോഗത്തിനാരംഭിച്ചാ
തത്സസമയേ പരിപീഡിതനാം നൃപന്‍
വത്സങ്ങളിലും പ്രണയിനി തന്നിലും
സക്തികലര്‍ന്നു വിചാരം തുടങ്ങിനാ-
നിക്കാലമങ്ങു ഞാന്‍ പൊയ്ക്കളഞ്ഞാലിനി
മല്‍ സുതന്മാര്‍ക്കും കുടുംബിനിക്കും പുനര്‍-
മ്മിത്രങ്ങളായവര്‍ക്കെന്തൊരന്യാശ്രയം?
ഇങ്ങനെയുള്ള വിചാരം പുരഞ്ജന-
നങ്ങകതാരിലുള്‍ക്കൊണ്ടിരിക്കും വിധൌ
നിന്നഭയന്‍ യവനന്മാരുമായ് മുതിര്‍-
ന്നുന്നതനാമവനെപ്പിടിച്ചഞ്ജസാ
ബന്ധിച്ചുകൊണ്ടങ്ങു പോകത്തുടങ്ങിനാന്‍;
ബന്ധുക്കളും സുതദാരങ്ങളും ദൃഢം
സന്ത്യജിച്ചീടിനാരാഹന്ത! കൂടവേ
സന്തതപാലനടങ്ങിനാന്‍ നാഗവും,
മുന്നേകണക്കേ പരിക്ഷീണമായിതു
മന്നവന്‍ തന്നെയും ദുര്‍ഗ്ഗമാര്‍ഗ്ഗത്തൂടെ
കൊണ്ടുപോകുമ്പൊഴുതങ്ങു പുരഞ്ജനന്‍
പണ്ടഹോ! തന്നാല്‍ ഹതങ്ങളായ് മേവിന-
ദുഷ്ടപശുക്കളാലെത്രയും ദണ്ഡങ്ങള്‍
കഷ്ടതരങ്ങളനുഭവിച്ചീടിനാന്‍;
മറ്റുമനേകദുഃഖങ്ങളനുഭവി-
ച്ചേറ്റമില്ലാതെ പീഡിച്ചാനൊരോവിധം‘
കാലധര്‍മ്മാന്‍ സമയമായീടിന-
കാലസ്മരണനിമിത്തമായങ്ങവന്‍
താനും പ്രമദോത്തമനായ് ജനിച്ചുടന്‍
മാനേന വൈദര്‍ഭിയായ് ചമഞ്ഞുമുദാ-
പാണ്ഡ്യാധിപന്‍ മലയധ്വജന്‍ കീര്‍ത്തിയും
പൂണ്ടു ഭൂഭൃത്തുക്കള്‍ തമ്മെയെല്ലാരെയും
തന്നാല്‍ ജയിച്ചു മെതിയടിവീര്യമായ്
നിന്നവന്‍ വേട്ടുകൊണ്ടന്നവള്‍ തന്നിലേ-
നിന്നതി സുന്ദരിയായുളവായൊരു
കന്യകയ്ക്കങ്ങനുജാതരായേഴുപേര്‍
വന്നുളരായവര്‍ ദ്വിഗ്വിഷയങ്ങളേ-
നിന്നുമധിപതിമാരവര്‍, തന്നുടെ
നന്ദനജാതങ്ങളായ്പ്പതുപ്പത്തുകോ-
ട്യുന്നതന്മാരവര്‍കള്‍ക്കുളവാകിയ
സന്തതികൊണ്ടു ഭൂമണ്ഡലമേഴുമൊ-
രന്തരമെന്യേയനുഭവിച്ചീടുന്നു;
സന്തതം മന്വന്തരങ്ങള്‍ മുഴുവനേ
സന്തുഷ്ടരായ് മലയദ്ധ്വജപുത്രിയെ-
സ്സം പ്രമോദാലഗ്സ്ത്യന്‍ വേട്ടവള്‍ തന്നി-
ലന്‍പോടുകൂടെ ദൃഢച്യുതന്‍ തന്നെയും
സമ്പ്രതി താന്‍ ജനിപ്പിച്ചാനവന്‍ പുത്ര-
നന്‍പെഴുമീദ്ധ്മവാഹന്‍ മലയദ്ധ്വജന്‍
മുമ്പേ ഭഗവദാരാധനതല്പരന്‍
കമ്പമൊഴിഞ്ഞതിലിച്ഛയാ സാദരം
ഭൂമണ്ഡലം സുതന്മാര്‍ക്കു കൊടുത്തുടന്‍
ശ്രീമാന്‍ മഹാവിഷ്ണു പാദഭക്ത്യാ വനം
പ്രാപിച്ചു ദേഹധനതനയാദിക-
ളാപല്‍ക്കരമെന്നുറച്ചഥ സര്‍വവും
വൈദര്‍ഭിയോടും തപസ്സു ചെയ്തീടിനാ-
നാദരാല്‍ ചന്ദ്രവസാ താമ്രപര്‍ണിയും
മേദിനിയിങ്കല്‍ വടോദ, യെന്നും ജഗ-
ദാദിപ്രസിദ്ധകളായ നദികളില്‍
പുണ്യജലങ്ങളാല്‍ സ്നാനാചമനങ്ങ-
ളന്യൂനകാലമാഹന്ത ചെയ്തേറ്റവും
ശുദ്ധഫലമൂലപുഷ്കരാദ്യാഹാര-
വൃത്യാ പരിചോടു രക്ഷിച്ചു ദേഹവും
ശോഷണം ചെയ്തു ശീതോഷ്ണമുരുദ്വര്‍ഷ
ഭീഷണം ക്ഷുത്പിപാസാദി വിവിധങ്ങള്‍
മാനസത്തിങ്കല്‍ സഹിച്ചു നിരന്തരം
മാനമദാദിഭ്രമങ്ങളൊഴിഞ്ഞുടന്‍
താനും ഗുരുവുമഖിലപ്രപഞ്ചവും
നൂനം പരബ്രഹ്മവും മഹാമായയും
ഏകമയമായൊരുമിച്ചു കണ്ടുകൊ-
ണ്ടേകാന്തദേശേ സദാ ഭേദമെന്നിയേ
കേവലമാത്മയോഗേന സമാധിചേര്‍-
ന്നാവിര്‍മുദാ പരമാനന്ദസംയുതം
വാണീടിനാന്‍ പലകാലം പ്രണവനാ-
ളേന പരം പരലീനനായാന്‍ ക്രമാല്‍.
ഭക്ത്യാപുരുഷാര്‍ത്ഥസിദ്ധനായ്, മേവിന
ഭര്‍ത്തൃകളേബരം കണ്ടു വൈദര്‍ഭിയും
ദുഃഖേന സംസ്കാരവുംചെയ്തുടനുദ-
കക്രിയതൊട്ടു സപിണ്ഡാന്തകര്‍മ്മവും
കൃത്വാപി താനും മരിപ്പതിനായ് നിന്ന-
വൃത്താന്തമാഹന്ത! കണ്ടു പുരാനിജ-
മിത്രമാം ബ്രഹ്മമുഖാദുക്തവാണിഭി-
രുള്‍ത്താരിലുണ്ടായ മായാഭ്രമങ്ങളും
ത്യക്ത്വാപ്യനന്തരം ഹംസപാദങ്ങളി-
ലത്യാദരേണ സമാശ്രയിച്ചൂ പരം.

കഥാസംഗ്രഹം

No comments: